Οι Ολλανδοί ψηφίζουν για τη συμφωνία ΕΕ-Ουκρανίας σε τεστ ευρωσκεπτικισμού

Οι Ολλανδοί ψηφίζουν για τη συμφωνία ΕΕ-Ουκρανίας σε τεστ ευρωσκεπτικισμού
Στην κάλπη καλούνται την Τετάρτη οι Ολλανδοί για να κρίνουν τη συμφωνία διασύνδεσης της ΕΕ με την Ουκρανία -μία μάχη που έχει περισσότερο χαρακτήρα «δοκιμασίας δυνάμεων» του ευρωσκεπτικισμού. Το δημοψήφισμα μπορεί να μην είναι δεσμευτικό αλλά ένα «όχι» μπορεί να έχει εσωτερικές και εξωτερικές επιπτώσεις -και οι περισσότεροι συμφωνούν πως το ζήτημα είναι πολύ λιγότερο η ίδια η Ουκρανία και περισσότερο η δυσαρέσκεια απέναντι στην κυβέρνηση και το κλίμα απέναντι στην ΕΕ.

Η Ολλανδία είναι το τελευταίο μέλος της ΕΕ που δεν έχει επικυρώσει τη συμφωνία διασύνδεσης με την Ουκρανία. Για να είναι έγκυρο το αποτέλεσμα, η εκλογική συμμετοχή θα πρέπει να ξεπεράσει το 30% -κάτι που δεν είναι βέβαιο.

Στην εξίσωση πάντως προστίθεται και η ιδιαίτερη σημασία που έχει η ουκρανική κρίση για την Ολλανδία μετά την συντριβή της πτήσης ΜΗ17 το 2014. Η πτήση είχε απογειωθεί από το Άμστερνταμ με περίπου 200 ολλλανδούς επιβάτες και καταρρίφθηκε πάνω από τις εμπόλεμες περιοχές της ανατολικής Ουκρανίας.

Το δημοψήφισμα δεν είναι νομικά δεσμευτικό και το μεγαλύτερο κόμμα του κυβερνώντος συνασπισμού, το VVD του πρωθυπουργού Μαρκ Ρούτε, επιμένει πως θα κυρώσει τη συμφωνία ανεξαρτήτως της έκβασής του- αντίθετη γνώμη όμως έχουν οι συγκυβερνώντες Εργατικοί, που ζητούν να γίνει σεβαστό το δημοψήφισμα.

Η διχογνωμία αυτή μπορεί να καταλήξει ακόμη και σε ρήγμα στον κυβερνητικό συνασπισμό. Κι αυτό, ενώ το να αγνοούσε ο Ρούτε ένα ενδεχόμενο έγκυρο «όχι» θα είχε ήδη πολιτικό κόστος σε μία δύσκολη για αυτόν συγκυρία, καθώς η δημοτικότητά του να έχει υποχωρεί με φόντο την προσφυγική κρίση.

Οι πιθανές επιπτώσεις ενός «όχι» δεν περιορίζονται στο εσωτερικό: Θα ήταν ένα σχετικά ηχηρό ευρωσκεπτικιστικό αποτέλεσμα τρεις μήνες πριν το βρετανικό δημοψήφισμα για Brexit ή όχι. Επιπλέον, θα αντηχούσε και στην ουκρανική σύγκρουση.

Πρωταγωνιστής πίσω από τη διενέργεια του δημοψήφισματος δεν είναι, όπως ίσως περίμενε κανείς, ο Χερτ Βίλντερς (που έχει συνταχθεί με την εκστρατεία υπέρ του «όχι»), αλλά ο Γιαν Ρος: Ο Ρος είναι το πρόσωπο πίσω από το δημοφιλές μπλογκ Geenstijl, το οποίο κινείται μεταξύ συνειδητά πολιτικά μη ορθής σάτιρας και επιθετικού πολιτικού σχολιασμού.

Από το μπλογκ Geenstijl (που κυριολεκτικά σημαίνει «Χωρίς Στιλ») ξεκίνησε η εκστρατεία GeenPeil (περίπου, «Χωρίς Επίπεδο») για τη διενέργεια δημοψηφίσματος για την συμφωνία με την Ουκρανία. Ο Ροος το εξήγησε ως εξής: «Ήταν το καλύτερο θέμα με σχέση με την ΕΕ που μπορούσαμε να βρούμε».

Η εκστρατεία είχε καταφέρει να μαζέψει τις υπογραφές που χρειάζονταν για να διενεργηθεί το δημοψήφισμα (μάλιστα, με προϋπόθεση τις 300.000 υπογραφές, μάζεψε σχεδόν 473.000).

Το ξεκίνημα της ανάρτησης του μπλογκ την Τετάρτη, στην έκκληση για ψήφο, είναι ενδεικτικό: «Ήρθε η ώρα για ένα ιστορικό δημοψήφισμα, που έγινε μετά την πίεση σχεδόν μισού εκατ. Ολλανδών που θέλουν δημοκρατική συμμετοχή στις ολλανδικές και ευρωπαϊκές εξελίξεις. Που δεν θέλουν να παρακολουθούν αμέτοχοι την ΕΕ να επεκτείνεται ενώ η ήπειρος μαστίζεται από την ευρω-κρίση, μία κρίση (νεανικής) ανεργίας και μία μεταναστευτική κρίση για τις οποίες οι Βρυξέλλες δεν έχουν καμία λογική απάντηση, επειδή η ΕΕ είναι ένα κλειστό πολιτικό σύστημα, στο οποίο οι πολιτικοί διορίζουν άλλους πολιτικούς και αποφασίζουν μόνοι τους και δεν έχει σημασία η συμμετοχή των ψηφοφόρων».

Καμία αναφορά στο ίδιο το ερώτημα για την συμφωνία διασύνδεσης για την Ουκρανία, η οποία παρουσιάζεται (ακροθιγώς) στη συνέχεια -επειδή το τελευταίο που νοιάζει την εκστρατεία είναι η Ουκρανία.